Kocaeli Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Türkcan, trafik kazasında darbe alan elektrikli araç bataryalarının yangın riskini günler boyunca taşıyabileceğini belirterek araçların 5 gün süreyle termal kamerayla takip edilmesi gerektiğini söyledi. Türkcan, batarya yangınlarının söndürülmesi için koşullara bağlı olarak 25-30 tona kadar su gerekebileceğini ifade etti.
Elektrikli araçlarda kaza sırasında bataryanın zarar görmesi ve hücrelerin deformasyona uğraması, yangının olay anında ya da daha sonraki süreçte çıkmasına yol açabiliyor. Kocaeli’nin Derince ilçesinde 3 Kasım’da yoldan çıkarak ormanlık alana giren elektrikli Mercedes marka otomobil alev almış, araçta bulunan iş insanı Zeynel Artemis hayatını kaybetmişti.
Kocaeli Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Otomotiv Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Türkcan, elektrikli araçlarda yangın riskine, şarj sırasında alınması gereken önlemlere, yangınlara müdahalenin zorluklarına ve kaza sonrası uygulanması gereken prosedürlere ilişkin İhlas Haber Ajansı’na (İHA) değerlendirmelerde bulundu.
Termal yönetim sistemi yangın riskinde belirleyici
Batarya hücrelerinin darbe almasının yangın riskini artırabileceğini belirten Türkcan, termal yönetim sisteminin de bataryanın güvenli ve verimli çalışması açısından kritik olduğunu söyledi. Sistemin hücre sıcaklığını kontrol altında tuttuğunu aktaran Türkcan, yüksek akım çekilen ve yüksek moment talep edilen durumlarda hücrelerin aşırı ısınmasının yangına neden olabileceğini ifade etti.
Türkcan, düzgün tasarlanmış ve doğru çalışan bir termal yönetim sistemi sayesinde elektrikli araçların sıcak ve soğuk hava koşullarında güvenli biçimde kullanılabileceğini belirtti. Bu sistemin bataryanın kullanım ömrünü de etkilediğini söyleyen Türkcan, bataryaların 10 yıl ve hatta 300-400 bin kilometreden daha uzun süre kullanılabilmesinin mümkün olabileceğini kaydetti.
Bir hücrede başlayan yangın tüm bataryaya yayılabilir
Şarj sırasında ortaya çıkabilecek yangınlarda, istasyon ile araç arasındaki kablo ve bağlantı noktalarının yanı sıra şarj istasyonunun standartlara uygun tasarlanıp kurulmasının ve periyodik kontrollerinin yapılmasının önem taşıdığını vurgulayan Türkcan, yüksek akımla şarj sırasında oluşan ısının kontrol edilememesinin yangına yol açabileceğini anlattı.
Tek bir hücrenin tutuşmasının termal kaçağı başlatabileceğini belirten Türkcan, yangının saniyeler içinde diğer hücrelere yayılarak domino etkisi oluşturabileceğini ve batarya paketinin tamamının yanabileceğini söyledi.
Batarya yangınlarında 25-30 tona kadar su gerekebilir
Elektrikli araç yangınlarının içten yanmalı motorlu araçlara göre daha zor söndürüldüğünü ifade eden Türkcan, bu araçlarda 2-3 ton suyun yeterli olmayabileceğini belirtti. Koşullara bağlı olarak 25-30 tona kadar su kullanılabileceğini aktaran Türkcan, bataryanın kendi içinde oksijen üretmesi nedeniyle yangının kontrol altına alınmasının güçleştiğini söyledi.
Yangın sırasında önce batarya kutusundan gaz çıkışı olabildiğini, ardından tutuşmanın gerçekleştiğini ve alevlerin diğer hücrelere yayıldığını anlatan Türkcan, bu tür durumlarda araca yaklaşılmaması, güvenli mesafede beklenmesi ve itfaiyenin olay yerine ulaşmasının sağlanması gerektiğini vurguladı.
Kaza sonrası 5 gün karantina bölgesinde tutulmalı
Elektrikli araç bataryalarının genellikle aracın zemininde bulunduğunu hatırlatan Türkcan, aracın alt bölümüne alınan darbelerin batarya kutusuna, modüllere ve hücrelere zarar verebileceğini belirtti. Hasar gören hücrenin şarj veya deşarj sırasında diğer hücrelere göre daha fazla ısınabileceğini ifade eden Türkcan, bu durumun termal kaçağa ve yangının önce komşu hücrelere, ardından modül ile batarya paketine yayılmasına neden olabileceğini söyledi.
Türkcan, kaza geçiren elektrikli araçların 5 gün boyunca karantina bölgesinde tutulmasını önerdi. Bu süreçte bataryanın her bölümündeki sıcaklığın termal kamerayla kontrol edilmesi gerektiğini belirten Türkcan, sıcaklık artışı tespit edilmesi halinde araca yaklaşılmaması ve aracın servis içine alınmaması uyarısında bulundu.
Darbe alan batarya kullanılmamalı
Darbe almış bataryaların kullanılmasının güvenli olmadığını vurgulayan Türkcan, batarya kasasının araçtan tamamen sökülerek çıkarılması ve yeni bir bataryayla değiştirilmesi gerektiğini söyledi. Hasar görmüş bataryaya sahip bir aracın yolda da kendiliğinden yanabileceğini belirtti.
Batarya sıcaklığı menzili etkiliyor
Batarya termal yönetim sisteminin kış aylarında bataryayı ısıttığını, yaz aylarında ise soğuttuğunu anlatan Türkcan, şarj ve deşarj işlemlerinin verimli gerçekleşebilmesi için sıcaklığın uygun aralıkta tutulması gerektiğini kaydetti.
Uygun sıcaklık aralığının dışına çıkıldığında bataryanın iç direncinin arttığını ve bunun araçta menzil kaybına yol açabildiğini belirten Türkcan, termal yönetim sisteminin batarya türü ve kapasitesi kadar menzil üzerinde de etkili olduğunu ifade etti.
Elektrikli araçlarda yangın riski daha düşük
Elektrikli araçların yangın nedeniyle tercih edilmemesinin doğru olmadığını söyleyen Türkcan, bu araçlardaki yangın riskinin diğer araçlara kıyasla daha düşük seviyelerde bulunduğunu belirtti. Türkcan, dünyadaki büyük şehirlerde hava kalitesi, gürültü ve sürdürülebilirlik açısından elektrikli taşıtların önemli bir ulaşım seçeneği olduğunu vurguladı.





