Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Başkanı ve Bağımlılık Eğitim ve Araştırma Merkezi (DÜBAM) Müdürü Prof. Dr. Tijen Acar, Antalya’da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Konferansı’nda (COP31) tütün tarımının ve üretiminin doğal kaynaklar ile iklim üzerindeki etkilerini anlattı.
T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından düzenlenen “Tütün ve İklim: Sağlık ve Çevre İçin Ortak Kazanımlar” panelinde konuşan Prof. Dr. Acar, tütünün üretimden tüketim sonrası atık aşamasına kadar uzanan yaşam döngüsünü değerlendirdi. Çevresel etkinin ekimle başladığını belirten Acar; yaprakların kurutulması, ürünlerin imalatı, ambalajlanması ve dağıtımı sırasında kaynak tüketimi, sera gazı salımı ve atık oluştuğuna dikkat çekti.
Tütün tarımı su, toprak ve orman kaynaklarını etkiliyor
Tütün yetiştiriciliğinin, gıda üretiminde kullanılabilecek su ve toprak kaynakları üzerinde baskı oluşturduğunu ifade eden Acar, bir sigaranın yaklaşık 3,7 litrelik su ayak izinin yüzde 98’inin tarım aşamasında ortaya çıktığını söyledi. Gübre ve pestisitlerin su kaynaklarına karışabileceğini aktaran Acar, tütünün uzun süreli ekiminin toprak verimliliğini azaltabildiğini belirtti.
Hasat edilen yaprakların kurutulması sırasında odun kullanılmasının ormansızlaşmaya katkıda bulunduğunu kaydeden Prof. Dr. Tijen Acar, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tahminlerine göre tütün tarımının küresel ormansızlaşmanın yaklaşık yüzde 5’inden sorumlu olduğunu dile getirdi.
Türkiye’nin sigara üretimine ilişkin su ve karbon ayak izi
Türkiye’nin 2023’teki sigara üretimini küresel ortalamalar üzerinden değerlendiren Prof. Dr. Acar, 189 milyar sigaranın yaşam döngüsü boyunca yaklaşık 2,6 milyon ton karbondioksit eşdeğeri sera gazı salımına ve 700 milyon metreküp su ayak izine karşılık gelebileceğini belirtti.
“Sigara bırakma desteği bir iklim eylemidir”
Tütün tarımının çalışan sağlığı üzerindeki sonuçlarına da değinen Acar, hasat sırasında ıslak tütün yapraklarıyla temas eden çalışanların derileri yoluyla nikotine maruz kalabildiğini ve bunun yeşil tütün hastalığına neden olabildiğini aktardı.
Tütün kullanımının azaltılmasının insan sağlığını korumanın yanı sıra su, toprak ve ormanlar üzerindeki baskıyı ve sera gazı salımlarını düşürmeye katkı sağlayacağını vurgulayan Prof. Dr. Tijen Acar, konuşmasını “Sigara bırakma desteği bir iklim eylemidir” sözleriyle tamamladı.





