Nöbetçi Eczaneler
Sakarya’nın Adapazarı ilçesinde 1990’lı yılların başından bu yana faaliyet gösteren Katlı Pazar için kentsel dönüşüm süreci başlatılacağı bildirildi. Kentin ticaret hafızasında önemli bir yere sahip olan çarşıda esnaflık yapanlar, yıllar içinde biriken anılarını ve yapının şehir kültüründeki rolünü anlattı.
1991 yılında dönemin belediye başkanı Ünal Ozan tarafından hizmete açılan Katlı Pazar, Adapazarı merkezinde yüzlerce dükkânı ve binlerce çalışanı bir araya getiriyor. Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Alemdar, geçtiğimiz ekim ayında yaptığı açıklamada, Gar Meydanı ile Mithatpaşa İstasyonu arasındaki demir yolu hattının yer altına alınmasının ardından Katlı Pazar’da kesinlikle kentsel dönüşüm gerçekleştirileceğini söyledi.
Alemdar, “Bu şehrin tamamını dönüştürmek durumundayız. Bunun için topyekun bir seferberlik ilan etmemiz lazım. Katlı Pazar yeriyle ilgili şunu net bir şekilde ifade etmeliyim ki Gar Meydanı ile Mithatpaşa İstasyonu arasının yer altına alınmasıyla birlikte Katlı Pazar yerinde kesinlikle kentsel dönüşüm olacak” ifadelerini kullandı.
Yaklaşık 30 yıldır Katlı Pazar’da esnaflık yapan Yusuf Onbaşıoğlu, yapının kuruluşundan bugüne geçirdiği süreci ve bölgede oluşan esnaf kültürünü değerlendirdi.
“20 bin kişiye ekmek veren çok köklü ve ciddi bir kurum”
Katlı Pazar’ın istihdam ve ticaret açısından taşıdığı öneme değinen Onbaşıoğlu, “1992 yılında açılmış olan Katlı Pazar yerinde hemen hemen yaklaşık 30 yıldır ticaret yapıyoruz. Burada yaklaşık 850 tane dükkan var. 850 dükkanın hepsi aynı kişiye ait değil, çoklu dükkan çalıştıranlar var. Üç aşağı beş yukarı en az 700 esnaf vardır. Bunların yanında çalışan personeller, aileleri, buraya gelen mal tedarikçileri derken 20 bin kişiye ekmek veren çok köklü ve ciddi bir kurum burası” dedi.
Pazarın kent merkezindeki konumuyla temel ihtiyaçların karşılandığı önemli bir alan olduğunu belirten Onbaşıoğlu, “Şehrin merkezinde olması vesilesiyle de çok hayati önem taşıyan günlük temel ihtiyaçlarımızı karşılayacak, etinden sütüne, peynirinden sebze meyvesine, giyiminden terzisine, kuaföründen ayakkabıcısına kadar aklına gelebilecek bir çok temel ihtiyaç malzemelerinin pazarlandığı, orta ve alt gelir grubuna hitap eden çok nadide bir bina” diye konuştu.
“Allah Ünal Ozan’dan razı olsun”
Katlı Pazar’ın eski günlerini de anlatan Onbaşıoğlu, yapıyı kente kazandıran Ünal Ozan’a teşekkür ederek, “Allah Ünal Ozan’dan razı olsun. Yattığı yeri cennet etsin. Mükemmel bir yerde mükemmel bir kurumsal bir bina kurdu. Tabi bu kurumsallık ondan sonra bozuldu, bir sürü süreç yaşandı fakat burada ticaret yıllar boyunca süre geldi” ifadelerini kullandı.
Geçmişte pazarın düzenli ve denetimli bir şekilde işletildiğini belirten Onbaşıoğlu, “Buralar hijyenik ortamlarda, köpüklü sular ile yıkanırdı. Otorite vardı. Herkes istediği yere dükkan açamazdı” dedi.
“Burası sosyalleşmenin ve esnaf ile muhabbet etmenin önemli bir boyutu”
Katlı Pazar’ın yalnızca alışveriş yapılan bir yer olmadığını, aynı zamanda insanların bir araya geldiği bir alan olduğunu ifade eden Onbaşıoğlu, “Benim iki tane oğlum var, hayatımızı buradan geçindirdik. Sadece ben değil burada birçok insan benim gibi bu binada gençliğini, orta yaşlılığını geçirdi. Burada bir ticari hayat oluşturdu. Burası çok ciddi bir gıda temin bölgesi” diye konuştu.
Türkiye’nin farklı bölgelerini gezdiğini ve benzer bir market yoğunluğuna rastlamadığını dile getiren Onbaşıoğlu, “Şu an Türkiye’nin neresine giderseniz gidin, bu kadar yoğun market zincirlerinin var olduğu, bu kadar sebze meyve arzının yoğun olduğu bir bölge Türkiye’de görmedim. Akdeniz, Ege, Marmara, İç Anadolu, Karadeniz’in batısı… Gitmediğim yer kalmadı. Ben bu kadar market yoğunluğunun yaşandığı bir alan görmedim” dedi.
Katlı Pazar’ın alışverişin yanı sıra sosyal iletişim açısından da farklı bir işlev taşıdığını belirten Onbaşıoğlu, “İnsanlar bu bölgelere geldiği zaman ruhsal ve psikolojik olarak rahatlıyorlar. Bugün bir alışveriş merkezine gidip boş boş gezersin. Kapalı mağaza ve dükkanlarda sadece gezersin. Burası öyle değil. Burası sosyalleşmenin, esnaf ile muhabbet etmenin çeşitli ürünler görmenin çok önemli bir boyutu” ifadelerini kullandı.
Market sisteminin insan ilişkilerini zayıflattığını savunan Onbaşıoğlu, “Market sistemi insanların iletişim yeteneğini bozdu. Bir market arabası kadar ciddi bir alışveriş yapıyorsun, hiçbir iletişim kurmuyorsun. Bu korkunç bir şey. İnsanlar asosyal hale geldi” diye konuştu.
Esnafın toplumun farklı kesimleriyle doğrudan iletişim kurduğunu vurgulayan Onbaşıoğlu, “Biz acayip müşteriler ile de muhatabız. Halkın en dip noktasından en tavan noktasındaki insanlarla birebir muhatap oluyoruz. Herkes esnafın yanına gider, esnaf halkın nabzını bilen kendince tespitleri olan bir kitledir” dedi.