Ana Sayfa Arama Galeri Video
Üyelik
Üye Girişi
Yayın/Gazete
Yayınlar
Kategoriler
Servisler
Nöbetçi Eczaneler Sayfası Nöbetçi Eczaneler Hava Durumu Namaz Vakitleri Puan Durumu
WhatsApp
Sosyal Medya
Uygulamamızı İndir
Kultur Koleji

Uzun Çarşı’nın 57 yıllık ustası ayakkabıcılıkta kaybolan geleneğe dikkat çekiyor

🔊 Haberi Sesli Dinle Hazır ▶ Dinle ⏸ Duraklat ⏹
Şehrazat Künefe
Haberi Sesli Dinle Hazır

Sakarya’nın Adapazarı ilçesindeki tarihi Uzun Çarşı’da 35 yıldır ayakkabı tamirciliği yapan İsmail Aslan, 57 yıllık meslek hayatında zanaat kültürünün geçirdiği değişime tanıklık ediyor. Ayakkabıcılığa 1969’da Trabzon’da çırak olarak başlayan, 1974’ün sonunda Sakarya’ya gelen Aslan; çıraklık geleneğinin zayıfladığını ve insanların eskiyen ayakkabıyı tamir ettirmek yerine yenisini almayı tercih ettiğini belirtiyor.

Tek göz dükkânında el emeğiyle mesleğini sürdürmeye çalışan Aslan, geçmişte ustaların çıraklarına yalnızca işin teknik yönünü değil, ahlak ve meslek terbiyesini de öğrettiğini ifade ediyor.

“Önce ahlakı, sonra sanatı öğretiyorlardı”

Ayakkabıcılığa başladığı dönemde ustalığın kapsamının bugünkünden çok farklı olduğunu anlatan Aslan, “Artık eski sanat ve sanatkarlar yok. Biz ayakkabıyı komple elde yapıyorduk, ilaçsız, çivisiz şekilde. Şimdi böyle bir sanat ve sanatkar yok. Böyle bir malzeme de yok. Malzemeyi işleyecek usta da yok, usta bulunsa malzeme yok. İnsanlar günlük yaşamaya alıştığı için çıraklık sistemi kalmadı. Şimdi çırak yetişmiyor. Yaz gelince çocuklar gelip ’Amca çırak lazım mı’ diyorlar. ’Lazım’ dediğimde ’Kaç para vereceksin bana’ diyorlar. Bizim zamanımızda böyle değildi. Bizim zamanımızda babalarımız bizi getirirdi, ’Usta, eti senin, kemiği benim’ derlerdi. Usta sana harçlık verir ya da vermezdi. Ahlak ve terbiye öğretiyorlardı, takımların ismini öğretiyorlardı. Şimdi genç geldiği zaman ’Kaç para verirsin bana’ diyor. Eski ustaların sanat ahlakı diye bir şeyi vardı. Bu ahlakı günümüzde parayla mümkün değil alamazsın. Önce ahlakı, sonra sanatı öğretiyorlardı. Ustamız bir yere baktığı zaman elinde bir iş varken biz ustamıza hangi aletin lazım olduğunu bilirdik. Şimdi bu yok. Genci alsan, yanında bir sene geçirse bile takım, tanalya, kerpeten hangisi diye öğretemiyorsun, bilmiyorlar” dedi.

“Usta da kalmıyor, ayakkabı yaptıran da olmuyor”

Ayakkabı tamirine yönelik talebin de yıllar içinde azaldığını söyleyen Aslan, tüketim alışkanlıklarının değiştiğini vurguladı. Eskiyen ayakkabıların tamir edilmesi yerine yenisinin alındığını belirten usta, “İnsanlar ’eskit yenisini al’ şeklinde yaşıyor. Tamir işi de bitti zaten. Usta da kalmıyor, ayakkabı yaptıran da olmuyor. Ben bu meslekle 6 çocuk büyüttüm, 8 de torun var. Ekmeğimiz çıkıyor, eski işimiz olduğu için bırakamıyoruz” diye konuştu.

Aslan, ayakkabı üretiminin fabrikalaşmasıyla birlikte el işçiliğinin de büyük ölçüde gerilediğini dile getirdi. Meslekte kullanılan araçların adını bilen usta sayısının azaldığını ifade eden Aslan, “İmalat fabrikalaştı zaten. ’Ben kalfayım’ diyenler de aletlerin ismini bilmiyorlar. Aletlerle pek işi olmuyor ama bu aletler elinin bir parçasıydı. Bu gidişle 10 sene sonra ayak hastalıkları bu ülkede kol gezer. Çünkü petrol atığı ve pisliğinden yapılan spor ayakkabılar var. Deri ayakkabı unutuldu artık” ifadelerini kullandı.