Bulgaristan’dan Türkiye’ye göç eden İsa Dönerkaya’nın 95 yıl önce askerlik yaptığı Trabzon’dan getirerek Bilecik’in Başköy köyüne ektiği cennet hurması tohumu, aradan geçen yıllarda köy halkının geçim kaynağı oldu.
Ailesiyle 12 yaşındayken Bulgaristan’dan Türkiye’ye gelen İsa Dönerkaya, Trabzon’da askerlik yaptığı sırada bir arkadaşından Karadeniz Bölgesi’yle özdeşleşen cennet hurmasının tohumunu aldı. Askerliğinin ardından tohumu yanında Bilecik’in merkeze bağlı Başköy köyüne getiren Dönerkaya, burada tarlaya ekti.
1930’da başlayan üretim, nesilden nesile aktarılarak günümüze kadar ulaştı. Bilecik-Bozüyük kara yolu üzerindeki ormanlık alanda bulunan ve yaklaşık 180 kişinin yaşadığı köyde yetiştirilen hurmalar, çevre illere de gönderiliyor. 1985’te hayatını kaybeden ve Eskişehir’de toprağa verilen İsa Dönerkaya’nın hatırası ise köyde faaliyet gösteren Baştacı Kadınlar Derneği tarafından yaşatılıyor. Dönerkaya’nın fotoğrafının asıldığı bahçe, tel örgülerle çevrilerek koruma altına alındı.
“Türkiye’nin tek ilaçsız meyvesidir”
Başköy’de Trabzon hurması yetiştiren Sami Diyar, bu yılki verimin iyi olduğunu belirterek, “Bu meyve Türkiye’nin tek ilaçsız meyvesidir. Trabzon hurması denilen meyvenin tohumunu İsa dedemiz 95 yıl önce Trabzon’dan askerden gelirken getirmiş. Sonra buralara dikmiş ve o gün bugündür bu meyve burada yetişir. Burada köyde bir bahçeye hurmayı getiren İsa Dede’nin adı verildi. Orada onu da anıyor herkes” dedi.
“Bu sene hasat iyi ama biraz fiyatlar düşük”
Üretim miktarı ve satış süreci hakkında da bilgi veren Diyar, “Bilecik Küplü, Başköy, Bekdemir civarı bin tona yakın mal çıkıyor. Bu sene hasat iyi ama biraz fiyatlar düşük, çok bol olduğu için. Mallarımızı Eskişehir, Bursa, İstanbul, Adapazarı buralara yeşil alıyorlar bizden. Onlar olgunlaştırıyor, pazarlara sunuyorlar. Fiyatı bu sene 20 ile 35 TL arasında değişiyor, ağaçlara göre değişiyor. Şu andaki yeşil halinden soyduğun zaman asıyorsun, kuruyor. Kuru olarak tüketiliyor, cips yapılıyor. İnce ince doğrayıp daha sonra gaz odalarında olgunlaştırılıp pazarlara çıkarılıyor. Pekmezi oluyor, kaynatıyorsun, pekmez oluyor. Çok güzel çocukların öksürüklerinde kullanılıyor” ifadelerini kullandı.





