Zonguldak’ın Devrek ilçesinde yaşayan Fatime Ayvacı, 2003 yılında kayınpederinin vefatının ardından eşine destek olmak amacıyla baston atölyesinin satış bölümünde çalışmaya başladı. Ev hanımlığından baston ustalığına uzanan süreçte mesleğin inceliklerini öğrenen Ayvacı, 20 yıldır eşiyle birlikte baston üretiyor.
Başlangıçta baston yapımıyla ilgisi bulunmadığını belirten Ayvacı, dükkanda zaman geçirirken eşinden mesleği öğrenmek istediğini söyledi. Eşinin “Sen yapamazsın” diyerek karşı çıktığını aktaran Ayvacı, bir baston ustasının teşvikiyle işe başladığını ifade etti.
Ayvacı, mesleğe girişini şu sözlerle anlattı: “Bastoncu bir arkadaşın ’Yap Fatma, bozsan da yıksan da bir şekilde oluyor’ demesiyle ağır ağır başladım. Zımpara ve boya yaparak işi öğrendim. Şimdi eşim atölyede kaba halini yapıyor, ben ince işlerine devam ediyorum.”
İşçiliğe göre fiyatlar 15 bin liraya kadar çıkıyor
Baston yapımında çoğunlukla kızılcık ağacı kullandıklarını belirten Ayvacı, ürünlerin fiyatının bin liradan başlayarak işçiliğine göre 15 bin liraya kadar yükseldiğini söyledi. Fiyatların kullanılan işlemeler ve figürlü saplara göre değiştiğini dile getiren Ayvacı, en çok yılan işlemeli baston yaptıklarını kaydetti.
Ayvacı, bastonlardaki motiflerle ilgili, “İşlemelerimizden ve figürlü saplarımızdan dolayı fiyatlar değişiyor. En fazla yılan işlemeli baston yapıyoruz. Yılan ağaçta dolandığı için daha kibar duruyor. Ayrıca baklava dilimi, helezon ve burma gibi motifler de uyguluyoruz” dedi.
El emeği bastonlar hediye olarak da gönderiliyor
Bastonun asalet simgesi olarak görüldüğünü ancak günümüzde geçmişteki değerini tam anlamıyla koruyamadığını savunan Ayvacı, el emeği ürünlerin geleceği konusunda endişe taşıdığını ifade etti. Bastonların yurt dışına gönderildiğini ve çeşitli devlet büyüklerine hediye edildiğini belirten Ayvacı, Türkiye’nin farklı illerine de kargoyla ürün ulaştırdıklarını söyledi.
Ayvacı, “Yurt dışına gönderme imkanımız kısıtlı ama gelip alıyorlar veya alıp hediye götürüyorlar. Türkiye geneline ise kargo yapabiliyoruz. Devrek deyince akla baston ve simit geliyor” ifadelerini kullandı.
Eşinin emekli olmasıyla birlikte iş yüklerini azalttıklarını aktaran Ayvacı, mesleğin zorluğuna rağmen sağlıkları elverdiği sürece çalışmayı sürdüreceklerini belirterek, “Ağır ağır devam ediyoruz, nereye kadar gider bilmiyoruz. Yorucu bir iş olduğu için zorlanıyoruz ancak sağlığımız elverdiği sürece devam edeceğiz” dedi.





